စစ်ဆေးစာရင်း ၉ ချက်
- ၁။ အသုံးပြုနေသော account နှင့် legal owner/contact ကို ကိုယ်တိုင် စစ်ပါ။ Account အသစ်ဖွင့်၍ ပြဿနာဖြေရှင်းရန် မယူဆပါနှင့်။
- ၂။ Account တစ်ခုစီအတွက် ရှည်ပြီး မတူသော password သုံးပါ။
- ၃။ MFA/passkey ရှိမရှိကို actual Security settings မှ စစ်ပါ။
- ၄။ Recovery email နှင့် phone သည် လက်ရှိ မိမိထိန်းချုပ်နေသောအရာ ဖြစ်ရမည်။
- ၅။ Recovery codes ကို secret အဖြစ် လုံခြုံစွာ သိမ်းပါ။
- ၆။ မသိသော devices၊ sessions နှင့် account history ကို ပြန်စစ်ပါ။
- ၇။ Device lock၊ OS နှင့် app updates ကို စစ်ပါ။
- ၈။ မသုံးတော့သော account/access ကို verified Help အတိုင်း သုံးသပ်ပါ။
- ၉။ မသိသော login သို့မဟုတ် contact change အတွက် ပြန်လည်ရယူမည့်လမ်းကြောင်းကို ကြိုမှတ်ပါ။
Password နှင့် MFA အတွက် ရင်းမြစ်
CISA ၏ strong-password လမ်းညွှန် သည် ရှည်၍ ကျပန်းဖြစ်ပြီး account တစ်ခုစီ မတူသော password နှင့် password manager ကို ရှင်းပြထားသည်။ Password တစ်ခုကို မျှဝေမိခြင်း သို့မဟုတ် အတုဆိုက်၌ ရိုက်မိခြင်းရှိပါက သက်ဆိုင်ရာ account များ၌ ပြန်မသုံးပါနှင့်။
CISA MFA လမ်းညွှန် ကို တွဲဖတ်ပြီး ရရှိသည့် account များ၌ MFA ဖွင့်ထားနိုင်သည်။ “MFA ရှိသည်” ဟု brand မှ ခန့်မှန်းခြင်းအစား ကိုယ့် account ထဲမှ ရရှိသည့် option ကို စစ်ပါ။ Recovery နည်းနှင့် device replacement လုပ်ပုံလည်း သိထားရသည်။
မသိသော Login တွေ့လျှင် ဦးစားပေးအစီအစဉ်
သိမ်းထားသော verified လိပ်စာကို ယုံကြည်ရသောစက်မှ ဖွင့်ပါ။ Account history နှင့် recovery contact ကို အရင်စစ်ပြီး ပေါက်ကြားသော password ပြောင်းပါ။ Session control ရှိလျှင် မသိသောစက်များကို စစ်ပါ။ Support ထံ ရောက်သောအခါ secret မပါသော အချိန်၊ အမှားနှင့် contact-change မှတ်တမ်းကို ပေးနိုင်သည်။
Email account ဝင်မရခြင်း၊ SIM ပြောင်းသွားခြင်းနှင့် gaming account lock ဖြစ်ခြင်းသည် recovery system မတူပါ။ OTP မရခြင်းကို ဖြေရှင်းရန် တခြားသူ၏ phone/account ကို သုံးရန် မယူဆပါနှင့်။ ကိုယ့်ကိုယ်ပိုင် recovery ကိစ္စကို သက်ဆိုင်ရာ provider ၏ verified channel မှ ဖြေရှင်းပါ။
ကိုယ်တိုင် စစ်ထားသည့်အထောက်အထား
| မှတ်ရန် | မသိမ်းသင့်သည့်အရာ |
|---|---|
| စစ်သည့်ရက်၊ URL၊ device နှင့် settings အမည် | Password၊ OTP နှင့် recovery code |
| မသိသော session/device တွေ့မတွေ့ | အပြည့်အစုံ ID သို့မဟုတ် bank screenshot |
| နောက်တစ်ကြိမ်ပြန်စစ်ရမည့် trigger | အခြားသူ၏ account secret |
CISA phishing guidance အရ မမျှော်လင့်သော link နှင့် urgent secret တောင်းဆိုချက်ကို သတိထားပါ။ အကောင့်ဝင်ပေါက်ကို စစ်ရန် login လုံခြုံရေးလမ်းညွှန် နှင့် စက်အပ်ဒိတ်အတွက် iOS update စစ်နည်း ကို ဆက်ဖတ်နိုင်သည်။